ก่อกุ้งฟาร์ม
เปลี่ยนสมุดบันทึกบ่อกุ้งให้เป็นระบบที่บอกได้ว่าวันนี้ควรขายกิโลละเท่าไหร่
ภาพประกอบ ไม่ใช่ภาพฟาร์มจริงของลูกค้า
- ประเภทงาน
- Web Application บริหารฟาร์มกุ้ง (ใช้บนมือถือเป็นหลัก)
- ลูกค้า
- ฟาร์มเลี้ยงกุ้งขนาดกลาง 5–8 บ่อ คนงานประจำประมาณ 5 คน
- ผู้ใช้งาน
- เจ้าของฟาร์ม + คนงานหน้าบ่อ
- ขอบเขตงาน
- เก็บความต้องการ · ออกแบบโดเมนและสูตรคำนวณ · UX/UI · พัฒนาระบบ · วางระบบบน Cloud
จุดคุ้มทุน/กก.
฿128
จุดคุ้มทุน/กก.
฿142
จุดคุ้มทุน/กก.
฿156
บันทึกสำเร็จ
โจทย์
โจทย์: สมุดหนึ่งเล่มที่ต้องแบกทั้งฟาร์ม
ก่อนมีระบบนี้ ทุกอย่างในฟาร์มอยู่ในสมุดบันทึกการเลี้ยงกุ้งที่เขียนด้วยมือ ทั้งค่าเตรียมบ่อ ลูกกุ้ง อาหารแต่ละมื้อ ยาและจุลินทรีย์ ผลการยกยอ ไปจนถึงยอดขายตอนจับ พอจบรอบเลี้ยง เจ้าของต้องนั่งรวมตัวเลขเองเพื่อกรอกหน้าสรุปท้ายเล่ม
บันทึกการเลี้ยง · รอบที่ 14 · บ่อ 3
ตัวอย่างสมมติ: หน้าสมุดที่ค่าไฟและค่าแรงรวมทั้งฟาร์มไม่ได้ถูกลงเป็นต้นทุนของบ่อไหนเลย
รู้ว่ากำไรหรือขาดทุนก็ต่อเมื่อจับเสร็จแล้ว — ระหว่างเลี้ยงตอบไม่ได้ว่าถ้าแพเสนอราคามาวันนี้ ราคานั้นคุ้มทุนหรือยัง
ต้นทุนก้อนใหญ่ไม่ได้ลงบ่อไหนเลย — ค่าไฟและค่าแรงคนงานเป็นค่าใช้จ่ายรวมทั้งฟาร์ม จึงไม่ได้ถูกนับเข้ารอบเลี้ยง ทำให้กำไรต่อบ่อดูสูงกว่าความจริง
ราคาอาหารขึ้นลงตลอด — แต่ในสมุดคิดต้นทุนอาหารด้วยราคาเดียวทั้งรอบ ตัวเลขจึงคลาดเคลื่อน
ข้อมูลจากหน้าบ่อหายระหว่างทาง — คนงานบางคนอ่านเขียนภาษาไทยไม่ได้ ผลการเช็คยอ (กุ้งกินหมดไหม ตัวโตแค่ไหน มีกุ้งตายหรือไม่) จึงถูกบอกกันปากต่อปากและไม่ได้บันทึก
ดูแนวโน้มไม่ได้ — อยากรู้ว่ากุ้งโตทันอาหารที่ให้หรือไม่ ต้องพลิกย้อนสมุดทีละหน้า
จุดคุ้มทุนแบบเรียลไทม์
ถ้าจับวันนี้ ต้องขายกิโลละเท่าไหร่ถึงจะไม่ขาดทุน?
ระบบเอาต้นทุนที่สะสมมาถึงวันนี้ หักรายรับที่ได้จากการจับบางส่วน แล้วหารด้วยน้ำหนักกุ้งที่คาดว่ายังอยู่ในบ่อ น้ำหนักนี้ประมาณจากจำนวนที่ปล่อย อัตรารอด และไซส์จากการเช็คยอล่าสุด
บ่อ 3 · ปล่อย 60,000 ตัว
เช็คยอเมื่อวานนี้
ถ้าจับวันนี้ ต้องขายอย่างน้อย
฿232 / กก.
ค่าประมาณ · อัตรารอด 78% · ไซส์ยอเมื่อวานนี้ · รวมส่วนกลาง
ตัวเลขในกล่องคำนวณนี้เป็นตัวอย่างสำหรับสาธิต ไม่ใช่ข้อมูลจริงของฟาร์มลูกค้า
แสดง 2 ค่า คือ รวม และ ไม่รวม ส่วนแบ่งค่าใช้จ่ายส่วนกลาง
ระบุชัดว่าเป็นค่าประมาณ และแสดงว่าใช้อัตรารอดเท่าไหร่ ใช้ไซส์ยอของวันไหน เจ้าของจึงรู้ที่มาของตัวเลข
เมื่อรายรับมากกว่าต้นทุนแล้ว จะขึ้นว่า "คืนทุนแล้ว"
สำหรับหน้าบ่อ
หน้าจอคนงานที่ไม่ต้องอ่านหนังสือ
หน้าจอสำหรับเช็คยอออกแบบให้คนงานที่อ่านเขียนไม่ได้ใช้ได้เอง และใช้ได้ทั้งตอนมือเปียกและกลางแดด
เลือกบ่อ
ผลการเช็คแต่ละครั้งถูกผูกกับมื้ออาหารล่าสุดโดยอัตโนมัติ เจ้าของจึงเห็นว่ากุ้งกินอาหารมื้อไหนหมดหรือเหลือ
ความแม่นยำของตัวเลข
ต้นทุนที่แม่นยำและปันส่วนอย่างเป็นธรรม
ราคาตามช่วงเวลา
อาหารและเวชภัณฑ์เก็บราคาพร้อมวันที่เริ่มมีผล ต้นทุนแต่ละครั้งคิดจากราคาจริง ณ วันที่ใช้ ถ้าแก้ราคาย้อนหลัง ตัวเลขทุกรอบจะปรับตามทันที
ปันส่วนตามบ่อ-วัน
ค่าไฟ ค่าแรง และค่าใช้จ่ายส่วนกลางอื่นๆ ถูกกระจายลงแต่ละรอบเลี้ยงตามจำนวนวันที่บ่อนั้นเลี้ยงกุ้งอยู่จริง บ่อที่เลี้ยงนานกว่าจึงรับต้นทุนมากกว่า
เลี้ยงนานกว่า → รับส่วนแบ่งค่าไฟ/ค่าแรงมากกว่า
ไม่นับเป็นศูนย์โดยไม่บอก
รายการที่ยังไม่ได้ตั้งราคาจะขึ้นเตือนเจ้าของ แทนที่จะคิดเป็น 0 แล้วทำให้ต้นทุนดูต่ำเกินจริง
ทุนแฝง
เก็บค่าเสื่อมอุปกรณ์ ดอกเบี้ย และค่าแรงเจ้าของแยกไว้ เพื่อคำนวณทั้ง "กำไร" และ "กำไรจริง"
สรุปผล
สรุปผลครบตามหน้าสรุปในสมุด และดูได้ทุกวัน
ตัวชี้วัดที่เคยต้องคำนวณเองตอนจบรอบ ตอนนี้ระบบคำนวณให้อัตโนมัติ และดูได้แบบ "ถึงวันนี้" ตั้งแต่ระหว่างเลี้ยง
ผลการเลี้ยง
การเงิน
ระดับฟาร์ม
อายุกุ้ง 0–70 วัน
กราฟพัฒนาการกุ้ง — เทียบน้ำหนักตัวกุ้ง ปริมาณอาหารต่อวัน และระดับอาหารเหลือบนแกนอายุกุ้งเดียวกัน ช่วยให้เห็นว่ากุ้งโตทันอาหารหรือไม่
ตารางสีบ่อ × มื้อ — ดูทุกบ่อทุกมื้อในหน้าเดียว บ่อที่กินน้อยผิดปกติหรือมีอาการแปลกจะเห็นได้ชัด พร้อมรูปถ่ายจากหน้าบ่อ
ผลลัพธ์
ก่อนและหลังใช้ระบบ
- รู้ผลกำไร/ขาดทุน: ดูได้ทุกวันตลอดรอบเลี้ยง
- ตั้งราคาขายกับแพ: มีจุดคุ้มทุนต่อกิโลไว้ใช้ต่อราคา
- ค่าไฟ / ค่าแรงรวม: ปันลงแต่ละรอบตามจำนวนวันที่เลี้ยงจริง
- ราคาอาหารเปลี่ยน: คิดตามราคาที่มีผล ณ วันที่ให้อาหาร
- ข้อมูลจากคนงาน: คนงานบันทึกเองผ่านรูปภาพ มีเวลาและรูปถ่ายประกอบ
- สัญญาณผิดปกติในบ่อ: ขึ้นเป็นไอคอนบนตารางสีพร้อมรูป
- ดูแนวโน้มการเติบโต: กราฟน้ำหนักกุ้งเทียบกับปริมาณอาหาร
- ตัวชี้วัด FCR / ADG / อัตรารอด: คำนวณให้อัตโนมัติ
- สรุปรายเดือน / รายปี: เลือกช่วงเวลาแล้วดูได้ทันที
- ความปลอดภัยของข้อมูลเงิน: คนงานไม่เห็นตัวเลขเงิน สิทธิ์ตรวจที่ฝั่งเซิร์ฟเวอร์
- ความเสี่ยงข้อมูลสูญหาย: เก็บบน Cloud เปิดดูได้จากทุกที่
รู้ผลกำไร/ขาดทุน
ตั้งราคาขายกับแพ
ค่าไฟ / ค่าแรงรวม
ราคาอาหารเปลี่ยน
ข้อมูลจากคนงาน
สัญญาณผิดปกติในบ่อ
ดูแนวโน้มการเติบโต
ตัวชี้วัด FCR / ADG / อัตรารอด
สรุปรายเดือน / รายปี
ความปลอดภัยของข้อมูลเงิน
ความเสี่ยงข้อมูลสูญหาย
แนวทางการออกแบบ
จุดที่เราให้ความสำคัญในการออกแบบ
ทำความเข้าใจงานในฟาร์มก่อนเขียนโค้ด
เราเริ่มจากสมุดจริงของลูกค้า แล้วสร้างอภิธานศัพท์ร่วมกัน เช่น "รอบเลี้ยง" "ยอ" "ไซส์ยอ" "การจับบางส่วน" "บ่อ-วัน" เพื่อให้ระบบใช้คำเดียวกับที่คนในฟาร์มใช้ และบันทึกเหตุผลของการตัดสินใจสำคัญไว้เป็นเอกสาร (ADR)
ซื่อตรงกับตัวเลข
ค่าประมาณทุกค่าติดป้ายว่าเป็นค่าประมาณและบอกสมมติฐานที่ใช้ รายการที่ยังไม่มีราคาจะขึ้นเตือนแทนการนับเป็นศูนย์ ส่วนรอบเลี้ยงที่ยุติเพราะบ่อล้มจะแยกออกจากค่าเฉลี่ยของรอบปกติ เพื่อไม่ให้สถิติเพี้ยน
ออกแบบให้เหมาะกับผู้ใช้แต่ละกลุ่ม
เจ้าของได้หน้าจอที่มีข้อมูลละเอียดสำหรับตัดสินใจ คนงานได้หน้าจอที่ใช้รูปภาพและปุ่มใหญ่ ไม่ต้องอ่านข้อความเลย
เบื้องหลังทางเทคนิค
- แยกสูตรคำนวณทั้งหมด (ต้นทุน การปันส่วน จุดคุ้มทุน สรุปผล) เป็นฟังก์ชันล้วนที่ไม่ผูกกับฐานข้อมูล ทำให้ทดสอบได้ครบทุกสูตร
- API ฝั่งคนงานส่งกลับเฉพาะฟิลด์ที่อนุญาต และมีกฎ lint กันไม่ให้โค้ดฝั่งคนงาน import โมดูลที่เกี่ยวกับเงิน
- ตัวเลขเงินคำนวณใหม่ทุกครั้งที่เปิดดู แก้ข้อมูลย้อนหลังแล้วสรุปทุกหน้าถูกต้องทันที
- ทุกการนับ "วัน" ใช้เขตเวลา Asia/Bangkok ทั้งอายุกุ้ง สิทธิ์แก้ไขรายวัน และการปันส่วน
- คำนวณเงินด้วย decimal.js และคอลัมน์ตัวเลขความแม่นยำสูง ไม่ใช้ float กันเศษสตางค์คลาดเคลื่อน
- มี Unit test ครอบคลุมสูตรคำนวณทั้งหมด และ Integration test ที่รันกับ migration จริงก่อน deploy
อยากได้ระบบที่ตรงกับฟาร์มหรือธุรกิจเกษตรของคุณแบบนี้บ้าง?
เล่าให้เราฟังว่าฟาร์มคุณทำงานยังไง เราประเมินให้ฟรีว่าระบบแบบไหนเหมาะกับธุรกิจ และใช้งบเท่าไหร่